Бурната историја на селото Градешница и на цело Мариово е дел од историјата на слободољубивиот и храбар македонски народ.

I.

Луѓе ене меѓу четири рида над кои се влече облаче бело, каде бистра планинска река тече, сместено е моето родно село.

Територијата на Македонија е сместена во срцето на Балканскиот Полуостров. По својата географска положба, Мариовската котлина се наоѓа на Јужниот дел на Република Македонија,

Градешкото подрачје, како и целата Мариовска котлина, има карактеристични климатски услови, поради специфичното опкружување на планинските масиви,

Хидрографските особености на подрачјето на с. Градешница, како дел од мариовската котлина, зависат од подземните води, врнежите, пошуменоста, земјиштето и други морфолошки услови.

Одделни археолошки наоди укажуваат на тоа дека Мариово било населено уште во времето на Римјаните.

Поради се понеподносливите егзистенционални услови на живеење во рамките на турската империја, кои се изразувале во големите даночни и други давачки на турските феудалци и турската држава, есента 1564 година мариовските селани дигнале буна, која требало да ги исплатат давачките од својата добиена летнина.

Во почетокот на XIX век економската положба на турската империја се карактеризира со распаѓање на спахискиот систем, a се формира чифлигарството.

Почетокот на XX век владее клима за подобро општествено - политичка и револуционерна, потоа стопанска и културна работа.

На Конгресот на ЦК на ВМРО што се одржал во месец јануари 1903 година во Солун е решено за кревање на востание против османлиската империја.

Во многу населени места во Македонија, од средините на народот излегуваат самородени револуционери и војводи, кои се издигнуваат во свеста на народот, за кој тој испеал и песни.

Co цел за што повеќе приграбување на туѓи територии, големобугарскиот, големогрчкиот и големосрпскиот врховизам своите освојувачки апетити и корени во Македонија ги имаа пуштено уште пред Илинденското востание, но до полн израз тоа дојде по пропаѓањето на востанието.

Во првата деценија од XX век, Европа влегува со големи технички и научни откритија, кои се користат во севкупниот стопански, општествен и културен живот.

По крвавото задушување на Илинденското востание и изневерување на уставните реформи на младотурците по хуриетот, македонскиот народ пак се нашол бесправен и угнетен, при што повторно го кренал својот глас за национално и социјално ослободување од петвековниот поробувач - османлиите.

Летото во 1914 година, во Мариово, па и во Градешница, како и секоја година е сезона на косидба и почеток на жетвените работи.

По завршувањето на Првата светска војна и одржаната Крфска конференција, на 1 декември 1918 година во Белград се прокламира создавање на нова југословенска држава под името Кралство на Србите, Хрватите и Словенците.

Три-четири години по завршувањето на Првата светска војна, градевци како феникс од пепелта и урнатините пак успеваат да ги изградат и издигнат своите куќи.

Co векови мариовското население се истакнувало и со својата атрактивна и оригинална народна носија - како женската така и машката.

Работливите градевци својата перспектива и иднина претежно ја гледаат во земјоделството и сточарството, бидејќи Кралството Југославија во Македонија, a со тоа и во Мариово, не нуди некои други стопански гранки.

Бугарската фашистичка влада настојува, окупацијата на Македонија ја прикаже како „ослободителна" мисија и проширување на границите на голема Бугарија.

Развојот на Народноослободителното движење во селото Градешница и Мариово непосредно е поврзано со народноослободителното движење во Битола, Прилеп и пошироко во Македонија.

Bo согласност со наредбата на Главниот штаб на HOB и ПО на Македонија, веднаш по формирањето, Седмата бригада тргнува во незапирлив борбен поход, право на мариовскиот терен, а потоа се префрлува на битолско - преспанското подрачје.

Треба да се одбележи, дека при ослободувањето на Македонија, во борбите за ликвидирање на балистичките банди во Гостиварско и Кичевско, при крајот на 1944 година, како борци на НОВМ загинуваат градевците Никола Г. Младеновски и Бранко Димов Бандевски.

По превратот што настанува во Бугарија на 9 септември 1944 година, бугарските окупатори почнуваат да се повлекуваат и од Македонија.

Ретки се селаните во Македонија со бунтовен дух како што се мариовците.

По донесувањето на сојузната одлука за расформирање на СРЗ, некои селани извикуваат ,,Да живее Кардељ!", „Да живее Моша Пијаде!", но има и кои беа против растурањето на колективизацијата, а така е и во село Градешница.

Поради општествено - историските и социо-економските услови, с. Градешница, пак и цело Мариово, до Втората светска војна има обележје на одење на мажите на печалба во прекуокеанските земји, за потоа па да се вратат на своите родни огништа.

Општествено - историските и социо-економските услови допринеле емиграцијата како економски феномен и во Мариово да се појавува уште во првата половина на XX век.

Познато е дека само знаењето и просветно-научното дело водат кон прогрес и напредок.

Ќе наведеме само некои покарактеристични пословици, одомаќинети во Мариово, па и пошироко во Македонија.

Во текот на минатото, па и денес, покрај презимето многу семејства во Градешница, како и во други места во Македонија, носат посебни прекари, кои во месните жаргони се викаат парамони или надимоци.

Едно од многуте преданија за орачот и денденеска и во Градешница е зачувано и се прераскажува од колено на колено.

Мнозина старци, најповеќе овчари знаат да прогнозираат какво ќе биде времето, особено зимата.

Градевци и сите други мариовци на свадбениот чин уште од памтивек му посветуваат посебно внимание.

Населението од Градешница и подрачјето на цело Мариово до ден - денеска со респект и почит се однесува кон православните - христијански празници и православната - христова вера.

Најубавото време на човечкото живеење се детските и младешките години.

Архив на Македонија - Скопје

- турски пописни дефтери Н.4 Архив на Македонија

- Подрачна единица Битола.

за трудот „Градешница" од Трајко Босеовски

Мапа на Мариово

mapa na mariovo

Настани во Мариово

itar pejo kalendar na nastani th

Топ Дестинации

Топ дестинации во Мариово

Топ Дестинации

Лековити растенија

Билки и лековити растенија

Лековити билки

Мапа од Мариово

Најди на мапата

Мапа

Песни од Мариово

Песни од Мариово

Песни од Мариово