Откријте го Мариово
Градешница (Gradesnica) Мариово – родното село на Итар Пејо

Селото Градешница, родното место на Итар Пејо е лоцирано по течението на Градешка река, чија што природна убавина го разубавува погледот кон селото кога се пристапува до него.

Градешница е ридско село и лежи на надморска височина 800 метри на 52 км од Битола.

gradesnica-mariovo-02

gradesnica-mariovo-02-01Не се знае кога точно настанало селото, но според археолошките наоди може да се утврди дека на ова место постоел континуитет на живеење дури од праисторија.

gradesnica-mariovo-03-sv-gjorgi  Доказ за ова е керамиката декорирана со спирали вградена во црквата Св. Ѓорѓи, во горниот дел на селото.

Она што малку луѓе го знаат е тоа дека во ова село во 1952 г е пронајден и заб од Мастодонт, еден од деветте примероци од Мастодонт пронајдени во Македонија, кој денес се чува во Природниот музеј во Белград.
Селото го слави празникот Св. Илија – Илинден, кога во манастирот во близина на селото се собираат голем број на иселеници и жители од другите мариовски села.

gradesnica-mariovo-03-sv-ilija-bren

Манастир Св. Илија (Брен)

Црква Св. Димитрија, с. Градешница

Црквата Св. Димитрија во село Градешница е една од најстарите во битолскиот регион. Потекнува од ХVI век и е градена од камен и малтер, а покривот од камени плочи.
Во внатрешноста на црквата олтарниот дел е разделен со ѕидан иконостас, што преставува вистинска реткост.
За време Првата светска војна, преку покривот во црквата паднала артилериска граната, но не експлодирала.

sv-dimitrija-gradesnica-mariovo-00

sv-dimitrija-gradesnica-mariovo-07

Етнолошки музеј, с. Градешница

Етно музејот во с. Градешница постои од 2 Август 2009 г и е една од локациите кои не смеат да се пропуштат при посетата на Мариово.
Музејот претставува прекрасна збирка на етно елементи од живеењето и културата на населението, како и остатоци од оружје и предмети користени во војните. Музејот е отворен во месеците од мај до ноември.

gradesnica-mariovo-04-etno-muzej

gradesnica-mariovo-05-etno-muzej

Музејот работи од Мај до Ноември и посети се можни само со претходна најава:

Контакт информации:
Katerina Mavrovska
+ 389 70 623 268
kmavrovska@yahoo.com

Црква Св. Никола

Во центарот на село Градешница се наоѓа црквата Св. Никола, која е најголема од седумте цркви кои се наоѓаат во ова село.

sv-nikola-gradesnicaСело Градешница е познато како село со богата Христијанска традиција и во деветнаесетиот век, особено во втората половина, кога се изградија и обновија многу цркви во Република Македонија, започнаа работите и за реконструкција на црквата Св. Никола.
Над влезот во црквата стои дека истата е обновена во 1863 г, но од кога истата постои и дали на тоа место постоела друга помала црква, сеуште не е познато.
За време на Првата Светска Војна, црквата ја претрпела судбината како и на сите останати куќи во селото, кога материјалот од истата, бил употребен како потпорен материјал во рововите.

sv-nikola-gradesnica-old-1917

Црквата била поправена во 1923 година и фреските биле обновени во 1927 година од страна на Коста Николиќ со неговите синови Јаким и Теодосија, по потекло од Лазарополе. Црквата била осветена истата година од Јосиф – Митрополит од Битола.
Неодамна, покривот и тремот на црквата се обновени од страна на месното население.

Остатоци од Стара Римска Вила – црква Св. Андонија

Постоењето на Римската тврдина Пешта, како доминантна стратешка позиција во овој регион, резултирало со изградба на резиденцијални вили во село Градешница, во близина на денешниот т.н. „Темнички Вир“.
Според Д-р Бранислав Ристевски од Институтот за Старословенска Култура во Прилеп, на местото на денешните цркви Св. Андонија, Св. Ѓорѓи и Св. Спас, постоел комплекс на римски вили во периодот од средината на II до крајот на III век. Ова било откриено во склоп на опсежните археолошки истражувања, изведени во периодот од 1990 до 1998.
Делот кој се наоѓал на местото во близина на денешната црква Св. Андонија имал резиденцијален карактер и бил наменет за уживање, делот на местото на црквата Св. Спас (над Темничкиот Вир) имал производен карактер и во вдлабените делови од карпите кои јасно се гледаат и денес се произведувало вино. На местото на црквата Св. Ѓорѓи постоеле резиденцијални и производни простории.
Покасно во IV век, вилата која се наоѓала на местото на црквата Св. Андонија, била трансформирана во ранохристијанска црква, остатоци од која можат да се забележат и денес. Постоечката црква Св. Андонија е изградена во осумдесеттите години на минатиот век.

gradesnica-mariovo-06-sv-andonija

gradesnica-mariovo-07-sv-andonija

Може да се каже дека природата била навистина дарежлива во ова мариовско село, кое со својата еколошки чиста околина надалеку е познато
по производите како што се Мариовското јагне, Биеното сирење и Мариовскиот мед.

gradesnica-mariovo-08-bieno-sirenje

gradesnica-mariovo-09-mariovsko-jagne

gradesnica-mariovo-10-furna-leb

 

Број на жители по години:

СТАТИСТИЧКИ   ПОДАТОЦИ за Мариовската нахија во

Име на селото

Градешница

Дефтер бр. 4 од 1476/77

Хане

100

Неженети

9

Вдовици

11

Годиш. приход

12092

Дефтер бр. 16 од 1481/82

Хане

109

Неженети

 

Вдовици

 

Годиш. приход

 

Дефтер бр. 73 од 1519

Хане

147

Неженети

10

Вдовици

10

Годиш. приход

8414

Дефтер бр. 149 од 1528/29

Хане

141

Неженети

20

Вдовици

6

Годиш. приход

7848

Дефтер бр.232 од 1544/45

Хане

33***

Неженети!

7

Вдовици

 

Годиш. приход

4070

 

Вкупно

Македонци

Албанци

Турци

Роми

Власи

Срби

Бошњаци

Останати

Градешница (-) 1948

1 013

..

..

..

..

..

..

..

..

Градешница (Старавина) 1953

1 085

1 085

0

0

0

0

0

0

0

Градешница (Мариово) 1961

1 019

1 016

0

0

..

..

2

..

1

Градешница (Битола) 1971

770

770

0

0

0

0

0

0

0

Градешница (Битола) 1981

687

679

0

0

0

0

0

..

8

Градешница (Битола) 1991

157

157

0

0

0

0

0

0

0

Градешница (Битола) 1994

115

115

0

0

0

0

0

0

0

Градешница (Старавина) 2002

89

88

0

1

0

0

0

0

0

Фуснота: 
Извор: Државен завод за статистика

{oziogallery 226}

Не пропуштајте

Leave a Reply

Close Menu